GEBELİK VE DOĞUM >

• GEBELİK, GEBELİK TANISI VE TAHMİNİ DOĞUM GÜNÜNÜN HESAPLANMASI

Gebelik iki adet ortasında oluşur. Siklüs dönemi (periyot) 28 gün olanlar için döllenme ortalama 14. gündür. Anne adayından gelen 23+X gameti ile erkekten gelen 23+X veya 23+Y gametlerinden birinin, tüplerde birleşmesi sonucu oluştuğunu biliyoruz. Döllenen yumurta 5-6 günlük fallop tüp yolculuğu sonrası rahim içine yuvalanır. Beklenen adet gecikince gebelik olduğu çeşitli testler ya da ultrason yardımıyla anlaşılır.
Hesaplar yapılmaya başlanır, kaç günlük kaç haftalık diye?

Gebelik kaç günlük, kaç haftalık? ..
Ve bebek ne zaman doğacak?..

Bir fetüsün ana rahmi dediğimiz uterustaki gelişme ve büyümesi yaklaşık 9 ay 10 gündür. Halk arasında böyle bilinir. Öyle değil mi?. Gelin biraz daha sorgulayalım bu süreci.
Yumurtlama günü kesin olarak bilinmediği için biz hekimler son adet tarihinin birinci gününe göre gebelik süresini hesaplarız. Çünkü son adet tarihi bir yere kaydedildiği veya daha iyi anımsandığı için daha somuttur. Yumurtlama zamanı siklüs dönemlerine göre çok değişken olduğundan tahminidir.
Peki, bebek ne zaman doğacak?
Gebelik süreci ve tahmini doğum zamanı, Son Adet Tarihinin (SAT) birinci gününe göre hesaplanır. SAT’nin birinci gününe 7 gün ekleyip 3 ay geri gidilirse Tahmini Doğum Günü (TDG) belirlenir.
Örnekleyelim; SAT birinci günü 11.10.2004 yani Ekim ayının 11. günü olduğunu düşünelim. Güne 7 gün ekleyelim (11+7=18), ayın 18. gününü kolayca buluruz. Aydan da 3 çıkaralım (10–3=7)  yani Temmuz ayı. Bebek tahmini olarak; 18. Temmuz. 2005 tarihinde doğacaktır. Kolay değil mi?..
Biz hekimler gebelik süresini daha kolay hesaplamak için bir haftayı 7 gün olarak kabul ederiz.
Peki, beklenen Adet Günü iki hafta geçen kadın kaç haftalık gebedir?
SAT ilk gününden itibaren bir siklüs dönemi 28 gün yani 4 hafta olduğuna göre, beklenen adet 2 hafta geçmişse; SAT ilk gününden itibaren geçen süre toplam 6 hafta ettiği için gebelik 6 haftalıktır. Yani bir buçuk aylıktır.
Neden böyle hesaplanıyor? Birlikte görelim.
Gebelik süresi son adet tarihinin ilk gününden itibaren 280 gündür. Bir gebelik haftası 7 gün olarak kabul ettiğimize göre; 280 günü 7’ye bölerek 40 hafta olduğu anlaşılır. Yine bir gebelik ayı 28 gün olarak kabul edilir. 280 günü 28’e bölersek, bir gebeliğin 10 ay olduğunu kolayca bulabiliriz. Aslında halk arasında söylenen bir gebelik dönemi “9 ay 10 gün” olarak söylenmesi de doğrudur. 9x30+10=280 gün eder.  Halk arasında 9 ay 10 gün olarak söylenen gebelik süresinin neden 10 ay ile aynı olduğu kolayca anlaşılır. Kafaları karıştıran aslında biz hekimleriz. Ancak gebelik süresindeki olayları daha iyi anlayıp, çözümler bulmak için oluşturuldu bu rakamlar. Aslında iki hesaplamanın da birbirinden farkı yoktur. Her iki hesapta aynı noktada buluşur.  Yani “Bütün yollar Roma’ya çıkar”….
Belli haftalarda, aylarda ve trimesterlerde gebelik süreci ve bebeğin (embiriyo veya fetüsün) anne karnındaki gelişimiyle ilgili belli bilimsel veriler vardır. Bu bilimsel verilere göre bebek ve gebe izlenir. Bu nedenle bilimsel görüş, haftalık hesaplamyı benimsemiştir. Biz hem haftalık, hem aylık hemde üç aylık dönemleri anlatacağız. Çünkü üç söylemde farklı zamanlarda ve farklı kişiler- hekimler kullanmaktadır.

Gebelik süreci neden üç döneme (trimester) ayrıştırılır?

Gebelik gelişimini daha iyi anlamak ve değerlendirmek için gebeliği üçer aylık (trimester) üç döneme ayırırız. Fetüs açısından bakıldığında ilk üç ay daha çok hücrelerin çoğaldığı ve organların oluştuğu dönemdir, sonraki ikinci ve üçüncü üç aylık dönemde oluşan bu organların gelişme süreci açısından önemlidir. Bu nedenle ilk üç aylık süreç fetüsün yapılanma dönemi olduğundan ilaç alımı, enfeksiyon gibi ateşli hastalıkların geçirilip geçirilmemesi açısından çok önemlidir.
Gebe olarak annenin fiziksel, fizyolojik ve psikolojik değişimleri üçer aylık dönemlerde çok farklılık gösterir. Gebeliğe bağlı hastalıkların ortaya çıkması, seyri de her üç aylık dönemlerde faklıdır.
Bu nedenle biz gebelik sürecini; birinci, ikinci ve üçüncü üç aylık (trimester= üç ay) dönemlere ayırarak izleriz. Sizlerde birinci trimester, ikinci trimester veya üçüncü trimester kelimelerine alışmalısınız. Birinci trimester gebe kalınan ayın ilk haftasından 13. haftanın sonuna doğru tamamlanır, ikinci trimester 13. haftasının sonundan 27.haftanın sonuna dek sürer. Son üç ay ise 27. haftanın başından doğuma dek yani 40+ olan dönemdir.

Gebelik dönemlerini “üç aylık” (trimestere) dönemlere göre inceleyebileceğiniz gibi “aylık” hatta “haftalık” ta izleyebilirsiniz. Gebelik dönemlerinde yaşanan sorunlar daha sık ve şiddetli olduğu hafta, ay veya trimester de incelemeye çalışıldı. Sadece anlatıldığı dönem veya sürece bağlı değil tüm gebelik dönemini kapsamaktadır. Bu nedenle gebelik döneminde yaşanan sorunlara göre de yararlanabilirsiniz.