GEBELİK VE DOĞUM >

GEBELİĞİN İKİNCİ TRİMESTR DÖNEMİ

13.5 ila 27 Gebelik haftalarını içerir. Gebeliğin en güzel ve en rahat dönemidir. Yokuşu çıkan bir insanın bir düzlüğe çıkması gibi bir şeydir. Gebe olmanın zevkini ve mutluluğunu en iyi yaşanacak dönemdir.

Sağlıklı ve mutlu bir gebelik dönemi geçirmek için uyulması gereken altın kurallar;

Kabızlık gebelerin kaderimidir?

14. gebelik haftasında gebelik hormonlarının etkinliği iyice azalmıştır. Bebek artık kendi ihtiyacı olan hormonu sentezleyebilmektedir. Bu nedenle gebelik hormonuna (ß-hCG) bağlı bulantı-kusmalar ve yorgunluk kaybolur. Bu dönemden itibaren bebeğin ürettiği yüksek miktardaki hormona (Progesteron) bağlı olarak bağırsak hareketlerinde bir azalma ve buna bağlı olarak da kabızlık yakınmaları olabilir. Kabızlık hamilelik ilerledikçe artar. Bağırsakların iyi ve randımanlı çalışması için yeterli alana gereksinim vardır. Fetüs büyüdükçe bağırsaklara baskı yapar.

Kabızlığı önlemek için bol lifli gıdalar almak yararlı olacaktır. Su veya meyve suyu tüketimi günlük 2 litreyi geçmelidir. Kafein içeren kahve, çay veya kolalı içeceklerden kaçınmak gerekir. Çünkü bu tür içecekler vücutta gereksiz su toplanmasına ve ödeme yol açabilir.
Bebeğiniz iyice büyümüş 14 cm boyuna ulaşmıştır. CRL:12 cm’dir. Yaklaşık olarak 110 gramdır. Soluk alıp verme egzersizleri yapar. Yüz gelişimi devam eder, boyun uzar ve buna bağlı olarak başını hareket ettirebilir. Başı daha dik tutabilir. Alt ekstremitelerin gelişimi daha belirgindir. Ayak tırnakları ortaya çıkar. Ellerini fonksiyonel bir şekilde hareket ettirebilir. Tüm besinini plasenta aracılığı ile anneden almaktadır.
Bu haftalarda bebek kalp sesleri fetoskopla henüz duyulmasa da doppler ultrason ile duyulur.

Gebelik maskesi önlenebilir mi?

15. gebelik haftasında artık gebeliğiniz dışardan fark edilecek kadar karnınız büyümüştür. Elinizi karnınıza koyduğunuzda rahminizi hissedebilirsiniz. Bazı gebeler melesma (hamilelik maskesi) çıkarabilir. Melesma yüzünüzdeki; genelde yanaklarda, şakakta, göz ve dudak etrafında, alın bölgesinde farklı koyuluktaki renklerden oluşur. Gebelik maskesinde östrojen ve ultraviyolenin büyük katkısı vardır. Bu nedenle dışarı veya güneşe çıkarken koruyucu kremler kullanılması yararlı olur. Cildinizin diğer bölgelerinde de pigmentasyon (kahverengi ve koyu lekeler) olabilir. Meme başları daha koyulaşacak ve büyüyecektir. Eski ameliyatlarınıza bağlı izler koyulaşır ve pigmente olacaktır.
Gebe giysileri seçebilirsiniz. Göbeği sıkan ya da dar giysilerden kaçınmalıdır.

Gebelik sırasında diş tedavisi veya diş çekimi yapılabilir mi?

İkinci trimester başından itibaren hormonların etkisiyle diş etlerinde hassasiyet artabilir, kolayca kanayabilir. Bu nedenle yumuşak ya da orta sertlikte diş fırçaları kullanılmalıdır.
Gebelik döneminde hormonlara bağlı olarak ağız pH’ı alkaliye kaçtığı için, yani şeker miktarı arttığından bakteriler için daha uygun ortam oluşur. 2. trimesterde hormonların artmasına bağlı olarak dişler hassaslaşır, kızarır ve kolayca kanayabilir. Bu tür yakınmalar gebelik ilerledikçe artabilir. 7-8. aylara doğru şiddetlenerek gebelik gingiviti denilen diş eti kabarmaları olabilir. Bu nedenle günde en az iki kez dişler fırçalanmalıdır. Diş ipliği kullanılması oldukça yararlıdır. Diş hekimine gebelik sırasında daha sık gidilmelidir. Gebelik sırasında diş tedavisi 4 ila 7 aylar arasınd yapılabilir. Eğer acil diş sorunu var ise her ay diş çekimi yapılabilir. Diş çekimi sırasında lokal anestezi ve antibiyotik konusunda

Eğer bu aylarda ultrason yapılırsa, bebeğinizi parmağını emerken görebilirsiniz. Kemikler her geçen gün kuvvetlenmektedir. Bebek hareketleri daha hissedilemez. Bebek derisi çok ince bir şekildedir ve altından geçen damarlar görülebilir. Deri üzerinde lanugo denilen çok ince zayıf tüyler vardır.

Gebelikte makyaj yaparken nelere dikkat etmeliyim?

Gebelikte makyaj yaparken dikkat edilecek konunun başında, çok ağdalı ağır, cilt gözeneklerini tamamen kapatan makyajlardan kaçınmak gerekir. Gebelikte alınan kilo ve hormonlar gebeye ayrı bir çekicilik ve güzellik katacağından, yumuşak ve hafif makyajlar tercih edilmelidir.  Cildi kurutan toz pudralardan kaçınmak gerekir. Nemlendirici kremler, nemlendirici fondöten, rimel ve dudak parlatıcısı yeterli olacaktır.
Saç boyatma işleminden özellikle gebeliğin ilk yarısında kaçınmak gerekir. El ve ayak tırnakları gebelikte çok hızlı uzadıkları için kolayca kırılırlar. Gebe vitamin eksikliğim mi var diye endişelenebilir. O nedenle gebelerin tırnak uzatmadan kaçınmaları ve pedikür manikür yaptırırken temizliğe özen göstermeleri gerekir

16. gebelik haftasında itibaren kan volümünün daha da artmasına bağlı olarak bazı yeni yakınmalar ortaya çıkabilir. Zaman zaman burun kanaması da bunlardan biridir. Kalbiniz daha çok çalışacak, nabız sayınız %15-20 artacaktır. Rahmi tutan bağların gerilmesine bağlı karın bölgesinde ağrı hissedilmesi normaldir.

Üçlü Testi hemen hemen her doktor istiyor mu?

Bebeğinizle ilgili ayrıntılı ultrasonografik taramasının yapılabileceği aylardan biridir. İkinci yada gelişmiş düzey anomali taraması da bu haftalarda yapılabilir. Amniyosentez ve üçlü tarama testi (ÜTT) için en uygun dönem 16-20 haftalık gebelik dönemidir. ÜTT ile başta Mongol denilen, 21. kromozomu üç kromozomdan oluşan Down Sendromu başta olmak üzere genetik bozuklukların saptanmasında yardımcı olur. Normalde her kromozom anneden ve babadan gelen birer olmak üzere iki kromozomdan oluşur. Down sendromlularda 21. kromozom üç adet kromozomdan oluşur. Dolayısıyla Down sendromlular normal insanlara göre bir fazla yani 47 kromozomdan meydana gelir. AFP (?-fetoprotein), ß-hCG  ve östriol (E3) hormonlardan oluşan üç belirtecin anne kanında incelenmesi ile bebek ile ilgili ultrason bulgularının bir bilgisayar programında birleştirilerek incelenir. Çıkan sonuç genetik bozukluklar risk açısından belirlenmesini sağlar. Örnek; 21. kromozom (Down sendromu) açısından 1/456, 18. kromozomu açısından 1/740, nöral tüp defekti açısından 1/1732 gibi bazı rakamsal sonuçlar çıkar. Olasılıkları ya da risk olasılığını belirleyen bu rakamların değerlendirilmesi ile gebenin yüksek risk grubuna girip girmediği saptanır. ÜTT ile kesin tanı konamaz. Kardeşlerinden biri Down sendromlu olan bir gebe peşinen yüksek risk grubundadır. ÜTT yapılmasa da olur. Buna benzer riskli gebeler ile ÜTT riskli çıkan gebelere amniyosentez yapılması önerilir.

Amniyosentez cerrahi bir işlem midir, riski var mıdır?

Bebek rahim içinde bir kese içinde bulunur. Gebeliğin ilk ayından itibaren amniyon sıvısı üretilmeye başlar. Bebeği rahim içinde darbelere, ısı değişikliklerine karşı korumak ve rahat bir büyüme alanı oluşturmaktır. Aylar ilerledikçe amniyon sıvısı da belirli bir oranda ve denge içinde artar. Amniyos sıvısı bebeğin akciğer, mide, vücut hücreleri, lanugo dediğimiz tüycükler, amniyon zarından salgılanan sıvı ve bebeğin idrarından oluşur. Bebek hem çiş yapar hem de yutar. İşte bu amniyos sıvısından ultrason eşliğinde çok ince bir iğne ile 15-20 ml amniyos sıvısı alınmasına amniyosentez denir. Amniyosentez küçük bir cerrahi işlemdir. Ağrısız bir işlemdir.
Filmlerde görürüz. Bir cinayet olayında dedektiflerin, suçluyu saptamak için bir kan damlası, bir saç parçacığından genetik araştırması yaptırdığını ve sonuca gittiğini izlemişsinizdir. Amniyosentez ile yapılan da buna benzer bir olaydır. Alınan amniyos sıvısı genetik laboratuvarına gönderilir. Sıvı içinde bulunan bebeğe ait hücreler üretilir ve çoğaltılır. İncelemeler sonrası bebeğin genetik yapısı ortaya konur. Bebeğin sağlıklı olup olmadığı belirlenir. Genetik bozukluk veya bozukluklar var ise rapor edilir. ÜTT ile kuşkulanılan Down sendromu veya diğer bozukluklar var ise kesinlik kazanır. Amniyosentez 14 ila 20. haftalar arasında uygulanmasına karşın en ideali 16-20. hafta arasında yapılanıdır. ÜTT ve amniyosentez dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaygın olarak yapılmaktadır.
Amniyosentez ile %1 dolayında bebeği kaybetme riski vardır. Sürekli uygulanan ve bu konuyla uğraşan merkez ve kişilerde bu oran %0,5’in de altındadır.

Bebeğin cinsiyetini belirlemek için amniyosentez yapılır mı?

İyi gelişmiş ultrasonlar olduğu için bebeğin cinsiyetinin belirlenmesi için amniyosenteze gerek kalmamıştır. Ancak hemofili gibi anne X kromozomu ile geçen genetik hastalıkların tanılarını kesinleştirmek için yapılabilir. Bunu dışında ileri gebelik haftalarında bebeğin akciğerinin iyi gelişip gelişmediği, hidramniyos dediğimiz aşırı Amniyos sıvı birikmesinde de amniyosentez yönteminden yararlanılır.

16. gebelik haftasından sonra bebeğinizin kemik ve kasları iyice güçlenir, hareketleri daha kuvvetlidir. Ancak bebek hareketlerini hissetmek için biraz daha beklenmelidir. Artık bebeğinizin bacakları kollarından daha uzundur. Bebeğiniz yaklaşık 200 gram ağırlığına ulaştı. Ultrasonda CRL ile ölçüm son kez yapılabilir. CRL:14 cm’dir. Ayak uzunluğu 3 cm ye yaklaşmıştır. Dış kulak yapıları rahat görülür. Kız çocuklarında overler gelecekteki yumurtaları oluşturacak follikül taslaklarını oluşturmaya başlar. Overlerin gelişmesi doğum sonu 6.aya dek devam edecektir.

16-18. gebelik haftalarında yapılması gereken veya yapılmasında yarar olan testler;

Tam kan sayımı,
Tam idrar tetkiki,
Eğer gebe ilk kez kontrole gelmişse eksik testler
Üçlü Tarama Testi ( triple test)
Gerekirse Amniyosentez

Gebeliğin beşinci ayı (17-20.gebelik haftaları)

17. gebelik haftasında rahminizi göbeğinizin 1–2 parmak altında hissedebilirsiniz. Bebeğiniz hızla büyümekte ve buna bağlı olarak da kilo alımınız belirginleşmektedir. Gebelik öncesine göre 2–3 kilo almış olmalısınız. Birinci trimesterde kayıp fazla ise kilo alımı 5–6 kiloya ulaşabilir. Kaybedilen kiloların alınması dikkate alınmamalıdır. ÜTT ve amniyosentez yapılmamışsa bu hafta da yapılabilir. Bazı gebeler özellikle ikinci gebeliklerden itibaren daha belirgin olarak bu dönemde bebek hareketlerini hissedebilirse de çoğunluk için biraz daha beklemek gerekecektir.
Bu dönemde bebeğin cildinin altında yağ depolanmaya başlar, kalbi günde yaklaşık 30 litre kan pompalamaktadır. Bebek ve plasenta yaklaşık olarak aynı boyuttadır. Bebeğinizin emme ve yutma refleksi bu haftada başlar. Fetal ayaklar gerçek görünümüne bu ayda ulaşır. Fetal boy yaklaşık 15-16 cm dolayındadır..

Gebelik jimnastiklerine başlamanın tam zamanıdır. 16–17. haftadan sonra düzenli spor hem kendinizi iyi hissetmenizi sağlayacak hem de enerji kazanmanızı sağlayacaktır. Yapacağınız spor şekli ile ilgili doktorunuz ile görüşün. Bazı özel durumlarınız olabilir. Bel fıtığı, erken doğum tehlikesi gibi durumlarda yapılacak hareket şekilleri farklılık gösterebilir.

Gebeler için en çok önerilecek spor çeşitleri;

Spor yaparken sizi rahatsız eden ya da sizin için farklı olan bir durumda sporu bırakın ve hekiminize başvurun.

Gebelik sırasında yapılmaması gereken spor çeşitleri

Ani fren yapma, aşırı heyecana yol açabilecek durumlar nedeniyle zorunlu olmadıkça araba kullanmaktan da kaçınmalıdır.

Bebeğin hareketlerini hala hissetmiyorum. Ne aman fark edebileceğim?

18. gebelik haftasında gebeliğe bağlı hormonal değişikliklerin anne vücuduyla uyum sağlaması sonucu gebeliğe bağlı yakınmalar ortadan kalktığı için gebeliğinizin en güzel dönemlerini yaşıyorsunuz. Gebelikte artan kan volümü nedeni ile ağır iş yükü altında kalan dolaşım sisteminizin cevap yeteneğinde azalmalar olabilir. Bu nedenle, ani vücut şekil değişikliklerinde hipotansiyon ve buna bağlı olarak baygınlık hissi olması doğaldır. Ani ayağa kalkma gibi durumlarda hissedilebilir.
Rahminiz yani gebeliğiniz göbek hizasının 1-2 parmak altındadır. Fetüsün vücut uzunluğu (boyu) 20 cm ye ulaşmıştır. Bebeğiniz 300- 320 gram dolaylarındadır, tam bir insan görünümünü almıştır. Parmak uçları şekillenmiştir. Gözler yüzde tam yerini almıştır. Mekonyum denilen bebeğin kakası bağırsaklar içinde birikmeye başlar. Fetüs cildini örten ve kreme benzeyen vernix caseosa tüm cildi örter.

Gebelerin çoğu artık yaşamın belirtisi olana bebek hareketlerini, “uçan bir kuşun kanatları çırpması” ya da “damar atması” şeklinde hissedebilir. Bununla birlikte bebeğinizin hareketlerini 24. haftaya kadar hissetmemek normaldir. Bebek ultrasonda izlendiğinde hareketlidir, ancak bu hareketlerin sizin tarafınızdan hissedilebilecek kadar kuvvetli olması zaman alabilir. Bebeğinizin ilk hareketini hissetmek, sizi şimdiye dek içinde bulunduğunuz duygulardan farklı bir mutluluk sürecine sokacaktır.
Eğer bugüne dek baba adayı gebelik kontrollerine hiç gelmemişse bu haftalarda ultrasonda bebeği ile tanıştırmak keyifli olacaktır. Baba adaylarına her kontrolde eşlerine eşlik etmelerinin büyük yararları vardır. Ancak ikinci trimesterin ilk yarısını kaçırmamalarını özellikle önerilmelidir.

19. gebelik haftasından itibaren anne adayının cilt değişiklikleri daha belirginleşir. Saçlarınız her zamankinden daha düz, elektrikli veya kepekli olabilir. Saçlar daha çok doğum sonrası dökülür. Ancak gebelik döneminde de aşırı dökülüyor ise diyete karaciğer yada çinkodan zengin gıdalar eklenmelidir. Ayrıca B vitamin takviyesi yaralı olabilir. Cilt kendini en çok gece saatlerinde yenilediği için, makyajlı yatılmamalıdır. Duş alarak cildin temizlenmesi daha iyi oksijenlemeyi sağlayacaktır. Saç dökülmesinde ayrıca demir eksikliği de araştırılmalıdır. Kanda demir miktarını araştırmak ve hemogram yaptırmak gerekebilir.

Halk arasında gebelik maskesi (melesma) veya  chloasma gravidarum iyice ortaya çıkmıştır. Gebelik sonrasında kaybolması zaman alabilir. Bu nedenle çok güneşli günlerde yüzünüzü güneşten koruyacak siperlikli bir şapka ve koruyucu kremler kullanmak uygun olacaktır. Ayrıca bu dönemde cildiniz her zamankinden daha yağlı, kuru olabilir.
Bu haftada bebeğinizin cildini verniks kazeoza denilen beyaz renkli krem kıvamında yağlı bir madde örtmeye başlar. Bu madde doğuma kadar giderek artar ve doğum sonrasında bebeğinizin ısı kaybını önleyecektir. Kadınların makyaj, pehlivanların yağlanma alışkanlıkları buradan mı geliyor? Ne dersiniz?

20. gebelik haftasına ulaştığınızda, rahminiz yani bebek tam göbek hizasındadır. Rahminizin baskı yapmasına bağlı olarak göbek deliğiniz çukurluğu kaybolmaktadır. Göbek ile pubis arasında orta hatta koyu bir çizgi ortaya çıkar. Gebelik maskesinin karındaki yansımasıdır. Gebelikten sonra kaybolacaktır.
Gebeliğin 40 hafta olduğunu anımsarsanız, bu haftanın sonunda gebelik sürecinin ortasında olduğunuzu göreceksiniz.

Kordosentez nedir? Niçin yapılır?

Amniyosentez zamanı geçmişse yani bebek 20 haftanın üzerindeyse ve bebek ile ilgil bir araştırma yapılacaksa, daha hızlı ve çabuk netice almak için kordosentez yapılır. Amniyosentezdeki gibi kromozom yani genetik bir bozukluğun olup olmadığı, fetüsü etkileyen bazı enfeksiyonların araştırılması ve kan uyuşmazlığından etkilenen yada ileri derecede anemik fetüslere kan transfüzyonu yapmak için kordosentezden yararlanılır. Amniyosenteze göre daha zor ve riskli bir işlemdir. Yine ultrason eşliğinde ve bu konuda özel uzmanlık eğitimi almış ve perinatolog dediğimiz hekimler tarafından yapılmalıdır.
Kordosentez amniyosentez gibi, sırt üstü yatan gebenin, ultrason ile fetüs kordonu belirlenir. Özel ve çok ince bir iğne ile göbek kordonuna ulaşılır ve 1-2 ml fetal kan alınır. Alınan kanda fetüsün hücreleri çok olduğu için genetik inceleme çok kısa sürede sonuç verir. Kordosentez işlemi uzman ellerde yapılırsa düşük yada erken doğum riski %1’in altındadır. 

Kafa ve vücut lanugoları yani kıllanmaları artmaktadır. Fetüsün saçlar uzamaya başlamıştır. Yeni doğan bir bebek gibi uyku ve uyanıklık dönemleri vardır. Yaklaşık 450 gram olmuştur.
Ayak uzunlukları gövdenin 1/6 sını oluşturur. Fetüsün boyu 240 mm’dir.

Gebeliğe bağlı oluşan çatlaklarım düzelir mi?

Gerilen karında ve kalçalarda çatlamalarda görülmeye başlar. Cilt gerginliğine bağlı mor-pembe çatlaklar olabilir. Bu çatlaklar doğum sonrası sedefi bir renk alır ve kalıcıdır. Çatlaklar birçok gebenin karşılaştığı ve pek önleyemediği bir sorundur. Cilt altındaki adale tabakalarının gerilmesi ve kopmasından ileri geldiği iddia edilmektedir. Ailesel olduğu da söylenmektedir. Önleyici kremler kullanılsa da pek fazla yararı olmamaktadır. Cildinizi çatlaklardan koruyan, özellikle kimyasal madde içermeyen kozmetik ürünler kullanabileceğiniz gibi badem yağı ile de cildinizi nemlendirebilirsiniz. Ayrıca bol sıvı tüketip sağlıklı beslenerek cildin kurumasını önlenebilir. Gebelikte en önemli gıda sudur. Günlük su ve sulu gıda tüketimi 2–3 litre olmalıdır.
Doğum sonrası renkleri değişerek azalmasına karşın kalan bu çatlaklar için lazer tedavileri de önerilmektedir.

Bu haftada yapılması gereken testler;

Tam kan sayımı,
Tam idrar tetkiki
Bebeğinizin kalp anomalilerine karşı (gerekiyor ise) ultrasonografik değerlendirilmesi 20–22 haftalarda yapılmalıdır.

Gebeliğin altıncı ayı (21-24. gebelik haftaları)

Anne adayları gebeliğin 21. haftasına kadar 5 kilo kadar alırlar. Rahminiz göbek dolaylarında ya da göbeği yaklaşık 1 cm aşmıştır.
Bu aylarda dengeli beslenmeye özen gösterilmelidir. Beyin gelişiminin hızlandığı dönemler olduğu için proteinli gıda tüketimi aksamamalıdır. Beyin ve görme sistemlerinin iyi gelişmesi için Omega 3 ve omega 6 şarttır.  Omega 3 vücudumuzda üretilmeyen, sadece dışardan alınan bir elementtir. Omega anne karnındaki fetüsün sağlıklı gelişimi için gerekli yağ asitlerinin başında geliyor. Beyin ve göz dışında kalp ve damarların da sağlıklı gelişebilmesi için omega yağlarının dengeli alımı çok önemlidir. Bebeğin beyni gebeliğin son üç ayında hızla büyüyor. Doğumdan sonraki ilk üç ayda bu büyüme hızı 3 katına çıkar. İkinci yılın sonunda beyin gelişimi %80’e ulaşır. Omega yağ asitleri bebeği astım, alerjiye karşı korurken enfeksiyon hastalıklarına karşı bağışıklık sistemini daha güçlü oluşmasını da sağlar. Omega 3, omega 6 ve diğer yağ asitleri dengeli alınmalıdır. 1gm omega 3’e karşılık 5-10 mg omega 6 alınmalıdır. Omega 3 gibi yağ asitlerin bol bulunduğu balık gibi hayvansal, ceviz ve badem gibi besinler, marul, lahana, brokoli gibi koyu renkli ve geniş yapraklı yeşil gıdaların tüketilmesine özen gösterilmelidir. Özellikle palamut, uskumru, torik ve lüfer gibi derin su ve koyu renkli balıklar omega yağ asitleri açısından zengindirler. Günümüzde Omega 3 içeren süt, balık yağı kapsülleri, yumurta gibi özel ürünlerde üretilmektedir. Omega 3 ve diğer omega asitleri loğusalık dönemi hatta ileri yaş grupları içinde çok yararlı ve gereklidir. Fetüs rahim içinde iken anne kanından, daha sonra anne sütünden alır. Omega yağları çocukların okuma yazma becerilerinin gelişmesi ve okul başarılarında çok önemli olduğu iddia ediliyor. Bu yağların eksikliğinde annede daha çok depresyona ve mutsuzluğa yol açtığı gibi çocukların dikkat eksikliği ve hiperaktivite gibi sorunlara da yol açabiliyor. Çünkü mutluluk hormonu serotonini arttıran gıdaların başında omega yağları gelir.

Kendinizi duygusal olarak daha dengeli ve rahat hissediyor olmalısınız. Ayak bileklerinizde özellikle akşamları belirginleşen şişlik ve ağrılar sizi rahatsız edebilir. Gebelik boyunca vücudunuzda tutulan fazla sıvının meydana getirdiği bir durumdur. Aşırı olmadığı sürece normaldir. Ayaklarınız altına yastık ya da şilte koyarak istirahat etmeniz yakınmalarınızı azaltabilir. Gece krampları oluyor ise doktorunuz ile görüşmelisiniz. Kalsiyum, magnezyumlu preparatlar almanız gerekebilir. Magnezyum takviyesi krampları azalttığı gibi düşük ve erken doğum tehlikesini, fetal gelişme geriliğini önlemede de yararlı olabilir. Hamileliğin ikini trimesterinden sonra kalsiyumdan zengin süt ve yoğurt tüketimi arttırılmalıdır. 1 bardak yoğurttaki kalsiyum miktarı 300 mg kadardır. D vitamin alımı ve sık sık güneşe çıkmak gerekebilir. Muz, badem, kuru incir, portakal yada greyfurt meyve salatası üzerine bir kaşık bal günde b ir iki kez ara öğün alımı kramp sayısını azaltabilir.
Özellikle şehir yaşamı, anne adaylarının gebelik dönemlerini ev ortamında geçirmeleri gelecekte raşitizm olma olasılığını arttırabilir. Ultraviyole gibi mor ötesi ışınlar pencere camı tarafından absorbe edilerek engellenir.

Bebeğinizin hızlı gelişimi doğal olarak biraz yavaşlamış ve normale dönmüştür. Kalp daha kuvvetli olarak atmaya başlamıştır. Bebeğin dişleri oluşmaya başladığından bu dönemde çinkolu gıdalara da önem verilmelidir. Ekstra flor alınması tartışmalıdır. İçme suyunuzda yeterli flor varsa gebelik için yeterlidir.
İkinci trimester de kalpteki volüm değişikliklerine bağlı olarak tansiyonda bir miktar düşme olabilir. Bu nedenle kronik hipertansiyonlu hastaların tansiyonlarındaki düzelmeler karşısında dikkatli olmak gerekir.

İki Canlısın deniyor, iki kişilik mi yiyeceğim?

22. gebelik haftasında rahminiz göbeğin 2 cm üzerindedir. Bebeğinizin büyümesine bağlı olarak kilo almaya devam ediyorsunuz. Aman dikkat. “Sen iki can taşıyorsun” deyip, börek, çörek, pasta gibi karbonhidrat ve şeker tüketimini arttırmayın. Mide ekşimesini gidermek için gazlı içeceklere başvurmayın. Gebelerde bu dönemlerde doygunluk hissi azaldığı için farkında olmaksın çok yemek ya da yemek dışı “abur cubur” yiyecekler yenir. Tedbiri elden bırakmamak gerekir. Gebeler normal insana göre bir ara öğünlük kadar ek gıdaya gereksinimi vardır. Bunu da normal öğünler arasında alacağı ek gıdalar ile giderebilir.
Estetik amaçlı diyet hiçbir zaman uygulanmamalıdır. Gebelikte gıda kısıtlaması zorunlu durumlar dışında yapılmamalıdır.

Gebelik ilerledikçe, göbek öne doğru çıktıkça vücudunuzun yer çekim merkezi öne doğru kayar. Dolayısıyla denge sağlamak için vücudun üst kısmı daha geriye doğru çekilmeye çalışır. Yani omurganın “S” şekli normalin dışına çıkar. Sanırım gebelerin kasıntısı buradan geliyor galiba. Eh nede olsa haklarıdır. Vücut postüründeki (şeklindeki) bu değişim, karnınızda taşıdığınız yük ve alınan kilolar nedeni ile sırt kaslarınızın gerilmesine ve yorulmasına bağlı sırt ağrıları oluşacaktır. Düşük topuklu ayakkabılar, yapılacak gebelik jimnastik hareketleri sırt ağrılarınızı azaltacaktır. Uzun süre ayakta kalmaktan kaçının ve bol bol ayaklarınızı kalça seviyesinden biraz yukarda kalacak şekilde uzanın.
Bebeğiniz yaklaşık 500 gram olmuştur. Göz kapakları ve kaşları vardır. Beyin gelişimi hızlı bir şekilde devam etmektedir. Bebek erkekse testisler torbalara (scrotuma) inmeye başlamıştır.
Eksik aşıların tamamlanacağı haftalardır. Tetanoz aşının ya da rafelinin yapılacağı haftalardır.

23. gebelik haftası bebek hareketlerinin daha iyi hissedildiği haftalardır. Bu bazen bariz bir tekme iken bazen bir kanat çırpması şeklinde olabildiği gibi ani vurup çekmeler şeklinde de olabilir. Bazı anneler fetüsün hıçkırıklarını bile hissedebilir.
Bebeğiniz ile konuşabilirsiniz. Ona masal da anlatabilirsiniz artık. Özellikle günde bir ya da iki saatlik, iki tarafa yatarak dinlenme aralıklarında müzik dinlemeye özen gösterin. Doğal olarak sizin ve bebeğinizin seveceği müzikler olsun.
Bebeğinizin vücudu daha da şekillendi. Kulak gelişimi tamamlanmak üzeredir. Aşağı yukarı tüm organları rahim dışındaki hayata hazır olsa da daha fazla olgunlaşması gerekecek. Fetüslerinde olgunlaşma süreci 23. haftadan sonra başlıyor.

Gebeliği bir deniz yolculuğuna benzetebilirsiniz. Başlangıçta rotası belli ve yolculuğun süresi aşağı yukarı bellidir. ancak bu yolculuk sürprizlerle dolu bir serüvendir. Başlangıçta yaşanan acemilik ve çalkantılardan sonra ikinci trimesterin sakin sularında gezinirken dalgalar yavaş yavaş alttan kaynaşmaya başlar. Bu yolculuktan tekne kadar yolcularda etkilenir. İşte 24. adaya pardon haftaya geldiniz.

Gebelik şekeri çok önemli mi? Gebelik şekeri çıkanlar daha sonra şeker hastası oluyor mu?

24-28. gebelik haftaları arasında, gebelik diyabeti (gestasyonel diyabet) araştırmasının yapılması çok önemlidir. Gebelik diyabetinin olup olmadığının saptanması için 50 gram tarama testi yapılır. Gebelik şekeri taraması yapılmayan bazı gebelerde kan şekeri yüksek seyredebilir. Bu durum özellikle bebek açısından risklidir ve tedavi edilmesi gerekir. İri Bebek Sendromuna (makrosomi) yol açarak bebeğin anne karnında sağlıksız gelişmesine ve hastalıklı doğmasına yol açabilir. Gebelik şekerinin erken tanınması ile fetüsün sağlıksız gelişmesi engellenecektir. Anne ve bebek hastalıklardan korunacaktır.
Gebelik şekerinin bu dönemde saptanması aslında anne adayı açısından da bir fırsattır. Stres durumlarında ortaya çıkabilen gebelik şekeri, ancak gebeliğin 24. haftasından sonra ortaya çıkar. Çünkü bu dönemde saptanan gebelik şekeri, yaşamın ileri dönemlerinde Tip II Diyabeti olma olasılığını oldukça yükseltir. Gebelik şekeri çıkan hamilelerin yarısı ilerde şeker hastalığına yakalanacağından, yaşamlarını erkenden düzeltme ve düzenleme olanağı bulacaklardır.
24. haftaya ulaşıldığında rahminiz göbeğinizi 3–4 cm aşmıştır. Bebek 650 gram ağırlığa ulaşmıştır. Bebeğin ağırlık artışı kemik-kas ve olgunlaşan diğer organ dokularından kaynaklanmaktadır.

Bu haftalarda (24-28.  haftalarda) yapılması gereken testler;

Tam kan, tam idrar tetkiki
Gebelik diyabeti tarama testleri ( 50 gram şeker tarama testi, 100 gram şeker yükleme testi)

Gebeliğin yedinci ayı (25-28. gebelik haftaları)

25. gebelik haftasında karnınızda yaklaşık 1 futbol topu büyüklüğünde içinde gebelik ürünlerinin olduğu bir rahim vardır. Büyüyen bu kitle uterus ve artan kilonuza bağlı bel ve sırt ağrıları da artabilir. Tamamen normaldir ve istirahat ile geçecektir. Bacak kramplarına da normal gebeliklerde gebeliğin sonuna doğru artacak şekilde sıklıkla karşılaşılmaktadır. Ani kramplarda, sıcak uygulama, ayak parmak uçlarını krampın olduğu tarafa doğru itmenin yararı olabilir. Ayrıca; yerde bağdaş kurarak oturun. Kramp giren ayağınızı öne doğru uzatın. Aynı taraftaki elinizi, ağrıya dayanabileceğiniz kadar uzanmaya çalışın. Bu hareketi akşam yatarken kramp girmiş ayağa tekrarladıktan sonra yatağa girin.
Eğer bacaklarınızda ağrı varsa özel hamile çorapları ya da varis çorapları giymek yararlı olacaktır. Bu çoraplar sabah kalkar kalkmaz, yani kan ayak bileklerinizde ve ayaklarda toplanmadan önce giyilmelidir. Aksi takdirde ters etki yapıp aşağıdaki kan geriye dönmekte zorlanacağından daha çok ağrı oluşacaktır.
Bu dönemden itibaren erken doğum ağrıları ya da erken doğum tehdidi açısından uyanık olmak gerekmektedir. Adet dönemindeki ağrı benzer ya da daha şiddetli ağrıların olması, sürekli müphem bir bel ağrısının olması,  Pelvik basınç hissi,  karında kramp tarzı ağrılar,
Rahminizde yani karında kasılmalar, sertleşmeler hissetmeniz,   Erken doğum açısından değerlendirilmesi gereken şikâyetlerdir. Vajinadan aşırı miktarda akıntı gelmesi,
Böyle bir yakınmanız olduğunda doktorunuza başvurmalısınız.
Gebelik boyunca vajinal akıntı miktarı artması normaldir. Hangi haftada olursa olsun akıntı eğer kokulu ve kaşıntılı ise doktora başvurmak gerekir. Çünkü bazı vajinal yangılar verdiği rahatsızlığın ötesinde erken doğuma neden olabilir.
Bebeğiniz bu hafta 750 gram ağırlığındadır. 450 ila 970 gramları arasında olması normaldir. Omurga sistemi tüm kemik, eklem ve bağları ile tam şeklini almıştır. Akciğer ve damar sistemi gelişmektedir. Burun delikleri oluşmuştur..

26. gebelik haftasında, gebeliğiniz göbeğinizi yaklaşık 6 cm geçmiş durumda. Zaman zaman rahminizin kasılıp gevşediğini hissediyorsunuzdur. Bunlar Braxton-Hicks kontraksiyonları adı verilen zararsız kasılmalardır. Tamamıyla normaldir ve genellikle ağrısızdır.
Bebeğiniz açısından iyi beslenmenizin önemi artmaktadır.  Süt, yoğurt ve peynir özellikle öğünlerde olmalıdır. Sabahları haftada iki kez yumurta, peynirin yerini alabilir. Özellikle farklı renklerden oluşan mevsim salataları her öğünde olmalıdır. Gebelik öncesi döneme göre 300 kalori daha fazla almalısınız. 300 kalori günlük bir ara öğün demektir. Sabah ile öğle yemekleri arasında bir salata veya öğle ile akşam yemeği arasında bir meyve suyu ile poaça gibi.
Bebeğinizin ağırlığı yaklaşık olarak 790 gram oldu. 525 ila 1100 gramları arasında olması normaldir Boyu da yaklaşık 22 cm. Akciğer gelişimi devam ediyor. Bebeğinizin en son gelişen organlardan biri akciğerler olduğu için erken doğan bebeklerde en sık karşılaşılan sorun solunum sıkıntısıdır.

İdrar yaparken yanma olursa gebelik için tehlikeli olur mu?       

Gebelik döneminin en sık sorunlarından biri de idrar yolu enfeksiyonlarıdır. Yaklaşık her 10 gebeden birinde görülür. Gebeliğin ikinci ayından itibaren ortaya çıkmaya başlar, tüm gebelik boyunca oluşabilir ve zaman zaman tekrarlar. 22 ila 28. gebelik haftaları arasında daha sık görülür. İdrar yaparken yanma olması, yan ağrısı, üşüme, titreme, bulantı, iştahsızlık durumlarında hiç gecikmeden doktora gidilmelidir. Gebelik döneminde geçirilen idrar yolu enfeksiyonlarının gebeliğe bağlı yüksek tansiyona, kansızlığa, erken doğum eylemine dolayısıyla prematür doğumlara, amniyon zarı iltihabına hatta ciddi sepsislere yol açabilir. En az her trimestrde bir kez idrar tetkiki yapılmalıdır. Özellikle hiçbir belirti vermeyen, sadece laboratuar tahlilinde ortaya çıkan yani asemptomatik bakteriüri gözden kaçırılmamalıdır. Çünkü asemptomatik bakteriüri en çok gebelik şekeri olan gebelerde görülür. Tedavi edilmezlerse ciddi idrar yolu enfeksiyonlara yol açabilir. Gebelikte görülen İdrar yolu enfeksiyonlarının en hafifinden şiddetlisine doğru sıralayacak olursak; asemptomatik bakteriüri, akut sistit denilen idrar yolu ve idrar kesesi enfeksiyon ve böbrek enfeksiyonu yani akut piyelonefrittir. Enfeksiyon kuşkusunda idrar kültürü yapılarak uygun antibiyotik belirlenmelidir. Muayene ve tetkikler sonrası verilecek ilaç ve antibiyotikler düzenli ve sonuna kadar kullanılmalıdır. Bol su ve sulu gıda tüketilmelidir.  Gebeler ilaç almaktan kaçınırlar. Hekim kontrolünde alınan ilaçlar sorunu çözecektir. Enfeksiyonlar, alınan ilaçlardan daha zararlı ve tehlikelidir. Çünkü tam tedavi edilemeyen enfeksiyonlar (yangılar) bebeğe daha çok zarar verirler.. Gebelikte temizlik yani hijyen oldukça önemlidir. Tuvalet sonrası temizliği her zaman önden arkaya olacak şekilde yapılmalıdır. Üretra dediğimiz idrar yolu kadınlarda kısa olması ve gebelik enfeksiyon risklerini arttıran faktörlerdir.

İkinci trimesterin son haftası 27. gebelik haftasıdır. Artık gebeliğin son çeyreğine yani üçüncü trimestere giriyorsunuz. Sırt ağrıları artmış olabilir. Solunum sıkıntıları başlayabilir. Rahminiz akciğerlerinize genişleyecek yer bırakmadığı için sık sık soluk alıp verebilirsiniz. Endişelenmeyin, sizin ve bebeğinizin ihtiyacı olan oksijeni vücudunuz sağlayacaktır. Günlük öğünlerinizin toplamına baktığınızda en az 2 bardak süt, 1 kibrit büyüklüğünde peynir veya bir yumurta, 1–2 tabak yoğurt olup olmadığını kontrol edin. Arada meyve salatası, mevsim salataları ile ara öğün ilavesi yapabilirsiniz.

Mide ekşimelerim arttı acaba bebek saçlanıyor mu?

Özellikle yemek sonraları artan mide yanmaları, ekşimeleri bebeğin saçlanmasına yorumlanır. “çocuğun saçları çıkıyor” denir. Öyle değilmi?. Aslında gebelikte fizyolojik bir reflü oluşabilir. Midenin asitli sıvısı yemek borusuna kaçarak epigastriyum (mide üstü bölge) yanmalarına neden olabilir. Gebelik sırasında nedensiz uzun süren öksürüklerde de reflü düşünülmelidir. Pyrosis dediğimiz mide yanmaları, gebelik hormonu progesteronun yemek borusunun mideye yakın bölümündeki düz kaslardan oluşan sfinkterleri (alt özofagus sfinkter)  gevşetir ve basınç azalmasına neden olur. Ayrıca karın içi basıncını arttıran rahmin bağırsak ve mideyi yukarı doğru itmesi de diğer bir nedendir. Hormonları neden olduğu gevşeme ve aşağıdan gelen sıkıştırma ile midenin asitli sıvısı yemek borusuna kaçarak tahrişe ya da yanmaya neden olur. 2. trimesterden sonra fetüse zararsız ve Gebelik Özofagial Reflüsüne (GÖR) etkili tedaviler vardır. İlaç tedavisi öncesi ve ilaç kullanırken yakınmaları azaltmak için yemekleri daha sık, daha az az olmak üzere alınmalıdır. Yani öğün sayısını arttırarak gidermeye çalışılır. Yemekten sonra yarım saat kadar uzanmamalı ve yatmamalıdır. Ayrıca yağlı ve baharatlı yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Çiğ yiyeceklerden çok tüketilmemelidir. Eğer gece mide yanmaları yoğunlaşıyorsa yatmadan önce iki saat hiçbir şey yenmemelidir. Antiasit tedavisini gerektirecek düzeyde olduğunda doktora başvurulmalıdır.

Gebelik Özofagial Reflüsünde (GÖR) önlem ve tedaviler

Önlemler

İlaç Tedavisi (doktor önerisi ile)

Önlemler ve ilk üç ilaç grubuna rağmen orunlar şiddetli devam ediyorsa endoskopi yapmak gerekebilir.

27 hafta boyunca bebeğinizin beyin ve akciğer gelişimi hızla devam etmektedir. Göz kapakları açılmaya başlar, retina oluşmaktadır. Bebeğin kilosu ortalama 875 gramdır. 610 ila 1250 gramlar arsındaki fetüsler normal gelişim çizgileri arasındadır.

Konu hakkında doktorunuza soru sormak için tıklayınız.